Czym jest rytm dobowy
Rytm dobowy to biologiczny rytm o długości około dwudziestu czterech godzin, który steruje niemal każdym procesem w organizmie: snem i czuwaniem, wydzielaniem hormonów, trawieniem i temperaturą wewnętrzną. Główny zegar znajduje się w jądrze nadskrzyżowaniowym w podwzgórzu i stamtąd steruje zegarami podrzędnymi w każdym narządzie.
Nie jest to więc nawyk ani upodobanie, lecz mechanizm fizjologiczny. To również wyjaśnia, dlaczego nie da się go pokonać siłą woli.
Jak światło steruje zegarem
Światłoczułe komórki siatkówki przekazują jądru zegara, czy jest dzień, czy noc. Jasne światło poranne przyspiesza zegar i pobudza; przyciemnione, ciepłe światło wieczorem pozwala wzrosnąć poziomowi melatoniny. Niebieskie światło wieczorem działa dokładnie odwrotnie i opóźnia sen.
W praktyce czyni to światło poranne najtańszą i najskuteczniejszą interwencją, jaka istnieje: kwadrans na zewnątrz w ciągu godziny od wstania robi dla Państwa nocy więcej niż większość sprzedawanych w tym celu produktów.
Dlaczego ma to związek z łóżkiem
Łóżko może wykonać pracę, do której zostało stworzone, tylko wtedy, gdy rytm wokół niego jest właściwy. Kto kładzie się spać z rozregulowanym zegarem, w praktyce ocenia swój wieczór, a nie materac.
Dlatego pobyt w SleepSpa nie zaczyna się od łóżka, lecz od wyeliminowania wszystkiego, co zaburza zegar: światła, ekranów, alkoholu i pory, o której się Państwo kładą.
Źródła
- Roenneberg & Merrow (2016). The Circadian Clock and Human Health. Current Biology.
- Blume et al. (2019). Effects of light on human circadian rhythms. Somnologie.
- Czeisler et al. (1986). Bright light resets the human circadian pacemaker. Science.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę zmienić swój rytm dobowy?
Przesunąć — tak; zmienić — raczej nie. Dzięki stałym porom wstawania i jasnemu światłu porannemu można w ciągu kilku tygodni przesunąć rytm o godzinę do półtorej. Wrodzona skłonność — chronotyp — pozostaje pod spodem.
Ile światła potrzebuję rano?
Światło dzienne, nawet w pochmurny dzień, jest wielokrotnie silniejsze od oświetlenia wewnętrznego. Dziesięć do dwudziestu minut na zewnątrz w ciągu godziny od wstania wystarcza większości osób, by ustawić zegar na nowo.